Hướng tiếp cận đánh giá rủi ro để tránh gỗ bất hợp pháp

Để hiểu được quá trình đánh giá rủi ro là không dễ. Các hệ thống khác nhau sử dụng những thuật ngữ khác nhau để mô tả rủi ro, và giải thích rủi ro theo nhiều cách khác nhau – dưới đây chúng tôi sẽ cố gắng cung cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan rõ ràng về các đánh giá rủi ro và cách sử dụng các Hồ sơ Rủi ro Pháp lý Lâm nghiệp một cách hiệu quả để tránh gỗ bất hợp pháp xâm nhập chuỗi cung ứng của bạn.


Quy chế Gỗ của EU (EUTR) yêu cầu bạn phải xác định được đầy đủ và “giảm thiểu” những rủi ro liên quan đến gỗ bất hợp pháp xâm nhập vào chuỗi cung ứng của bạn. Điều đó có nghĩa là bạn cần phải tiếp cận được thông tin về nguồn gốc của nguyên liệu, cũng như đánh giá và giảm thiểu những rủi ro bất hợp pháp.

Để phân loại rủi ro, EUTR sử dụng thuật ngữ “rủi ro không đáng kể” (negligible risk). Khi một chuỗi cung ứng có nguy cơ khai thác trái phép được kết luận là “rủi ro không đáng kể”, bạn không phải làm gì thêm nữa. Ngược lại, nếu có rủi ro nào không thể kết luận là “rủi ro không đáng kể” thì bạn phải thực hiện giảm thiểu rủi ro trước khi sản phẩm đó được đưa vào thị trường.

Tuy nhiên, NEPCon sử dụng thuật ngữ hơi khác với mục đích giúp cho việc xác định và giảm thiểu rủi ro hiệu quả hơn. Ý tưởng cho phương pháp này là để cụ thể hơn trong việc xác định rủi ro nhằm giúp chỉ ra rõ ràng chính xác những vấn đề và nguyên nhân dẫn đến rủi ro cần có những biện pháp giảm thiểu sau này. Chúng tôi sử dụng thuật ngữ “rủi ro nhất định” (specified risk) để chỉ những rủi ro mà không thể được coi là “không đáng kể” và có thể mô tả cụ thể rủi ro đó là gì và nguyên nhân dẫn đến rủi ro. Ngược lại, chúng tôi sử dụng thuật ngữ “rủi ro thấp” khi chúng tôi kết luận rằng không có nguy cơ nghiêm trọng. Dưới đây là giải thích tại sao những thuật ngữ đó được sử dụng và tại sao chúng tôi không sử dụng một số mức phân loại rủi ro khác như “trung bình”.

 

Thế nào là rủi ro “nhất định” và rủi ro “thấp”?

risk-classification

Việc này thật ra rất đơn giản; khi rủi ro được kết luận là “thấp”, điều đó có nghĩa là có thể có một số rủi ro, nhưng mức độ không nghiêm trọng tới mức cần có những biện pháp giảm thiểu rủi ro. Nếu kết luận của quá trình đánh giá rủi ro là có rủi ro, chúng ta xác định rõ được rủi ro là gì và gọi nó là “rủi ro nhất định”. Khi bạn tham khảo các Hồ sơ Rủi ro Pháp lý Lâm nghiệp cho sản phẩm gỗ mà bạn đang phải đánh giá rủi ro, bạn sẽ thấy được những rủi ro được xác định khi mua gỗ từ mỗi quốc gia cụ thể, và bạn sẽ sử dụng những thông tin đó để đánh giá chuỗi cung ứng của bạn và chú ý những loại “rủi ro nhất định” đó trong suốt chuỗi cung ứng.

         Hình 1: Rủi ro thấp và nhất định 

Rủi ro nhất định có thể là rủi ro cao hoặc trung bình. Dù là gì thì bạn vẫn cần có biện pháp giảm thiểu rủi ro. Vì vậy, việc thêm “trung bình” hoặc “cao” vào bảng phân loại rủi ro không thật sự có giá trị hoặc làm mọi việc dễ dàng hơn cho doanh nghiệp đang phải thực hiện đánh giá rủi ro. Bạn vẫn phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu rủi ro với bất kỳ mức độ nghiêm trọng nào.

Christian Sloth, chuyên gia về Pháp lý Lâm nghiệp của NEPCon nói:Tôi hiểu xu hướng sử dụng rủi ro thấp, trung bình và cao. Bằng trực giác, việc sử dụng này có nghĩa. Nhưng vấn đề là làm việc với rủi ro theo cách này là không hợp lý. Trong quá trình đánh giá rủi ro, vấn đề rủi ro là trung bình, trung bình-cao hay cao là không quan trọng”.

“Điều quan trọng là bạn có thể xác định rủi ro là gì, và làm thế nào để giảm thiểu nó. Cố gắng phân loại rủi ro ở các mức độ nghiêm trọng khác nhau không giúp ích cho quá trình đó”, ông Sloth giải thích.

Để làm rõ hơn, dưới đây là những hướng dẫn tóm tắt về quá trình đánh giá rủi ro và cách làm việc với rủi ro thấp và rủi ro nhất định. Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin trong  bài trình bày dài 30 phút về EUTR và trách nhiệm giải trình, và truy cập một số công cụ hướng dẫn các bước đánh giá rủi ro tại đây.

 

Lập bản đồ chuỗi cung ứng: Tiếp cận thông tin

risk-assessment-cycleQuá trình đánh giá rủi ro thực sự không đi theo đường thẳng mà lặp đi lặp lại, có nghĩa là bạn liên tục đi qua các bước khác nhau nhiều lần để tìm hiểu về những rủi ro và làm thế nào để giảm thiểu chúng như thể hiện trong hình 2. Tuy nhiên, bước đầu tiên hầu như luôn luôn là lập bản đồ chuỗi cung ứng, nhằm để có được một cái nhìn tổng quan về nhà cung cấp cũng như nhà cung cấp phụ của bạn là ai.

                                                                                 Hình 2: Quá trình đánh giá rủi ro 

Mức độ chi tiết của thông tin sẽ phụ thuộc vào rủi ro – có nghĩa là trường hợp nào có rủi ro hơn thì càng cần có nhiều thông tin. Nếu một chuỗi cung ứng có những rủi ro nhất định mà cần thực hiện đánh giá hiện trường, thì tổng quan toàn chuỗi cung ứng là cần thiết. Nếu chỉ có rủi ro được xác định ở gần cuối chuỗi cung, và không ở cấp rừng, quan trọng là chúng ta có thông tin về chuỗi đến nút có rủi ro nhất định được kết luận.

Đây có thể là một nhiệm vụ dễ dàng với chuỗi có ít tầng (cấp độ) hoặc là một nhiệm vụ rất khó khăn với một mạng lưới các nhà cung cấp và các nhà cung cấp phụ phức tạp. Điều này phụ thuộc vào khoảng cách bao xa từ bạn đến đầu chuỗi và cuối chuỗi, cũng như sự phức tạp của sản phẩm gỗ mà bạn đang buôn bán.

 

Nhận biết rủi ro

Trong quá trình lập bản đồ chuỗi cung ứng của bạn, bạn có thể xác định thông tin thiếu hoặc không rõ ràng. Tại thời điểm này bạn đang bắt đầu giai đoạn nhận biết rủi ro của quá trình đánh giá rủi ro.

Ngay khi bạn thấy có thông tin bị mất, không rõ ràng hoặc mâu thuẫn trong chuỗi cung ứng, bạn đã có thể thấy được rủi ro. Bạn sẽ có thêm ý tưởng về cái cần tìm bằng cách truy cập các Hồ sơ Rủi ro Pháp lý Lâm nghiệp tương ứng và tìm các phần được ghi là rủi ro nhất định.

Ví dụ, nếu bạn đang đánh giá một sản phẩm gỗ với quốc gia khai thác là Trung Quốc, bạn có thể tìm thấy trong Hồ sơ Rủi ro Pháp lý Lâm nghiệp thông tin về rủi ro nhất định trong Thương mại và Vận chuyển, liên quan đến nguy cơ trộn lẫn. Bây giờ bạn biết rằng bạn cần phải tìm hiểu thêm các chứng từ này khi phân tích chuỗi cung ứng của bạn. Bên cạnh rủi ro trộn lẫn, một số mảng cần quan tâm lưu ý khi nhận biết rủi ro có thể là xung đột vũ trang. Sau khi thông tin hoàn chỉnh đã được thu thập, bước cuối cùng của quá trình đánh giá rủi ro có thể được tiến hành.

 

Xác định rủi ro

Trong giai đoạn tiếp theo, bạn sẽ xác định rủi ro trong chuỗi cung ứng. Điều này có nghĩa là thu thập thêm thông tin về những rủi ro được nhận biết. Đôi khi bạn sẽ kết luận rằng rủi ro được nhận biết thực sự là thấp sau khi tìm hiểu thêm trong quá trình xác định rủi ro. Trường hợp khác, bạn tìm thêm thông tin, hoặc chỉ kết luận thiếu thông tin nhằm nhấn mạnh và làm rõ rủi ro, hoặc thậm chí nhận biết thêm nhiều rủi ro.

Trong quá trình xác định rủi ro, bạn cần có cái nhìn tổng quan về chuỗi cung ứng và xuất xứ, cũng như các chứng từ cần thiết để chứng minh tính hợp pháp. Như vậy bạn sẽ có thể xác định rõ các rủi ro liên quan trực tiếp với các loại rừng mà nguyên liệu có nguồn gốc từ đó. Sau khi hoàn thành bước này, bạn có một danh sách của các rủi ro nhất định được nghiên cứu kỹ lưỡng và hợp lý. Bây giờ bạn cần phải giảm thiểu chúng.

 

Giảm thiểu rủi ro

Sau khi bạn đã nhận biết và xác định rủi ro, bạn có thể bắt đầu thực hiện các biện pháp giảm thiểu rủi ro ở bước này. Cách đơn giản nhất để tránh rủi ro là cắt đứt quan hệ với nhà cung cấp và tìm nhà cung cấp mới, nơi có thể cung cấp cho bạn thông tin bạn cần và nguyên liệu rủi ro thấp. Ngoài ra, một số cách thông thường để giảm thiểu rủi ro nữa là chọn các sản phẩm được chứng nhận hoặc đổi loài, hoặc quốc gia cung cấp.

Nếu hướng tránh rủi ro là không thể, bạn có thể phải làm việc trực tiếp với chuỗi cung ứng của bạn để chủ động giảm thiểu những rủi ro nhất định. Bạn có thể phải thực hiện đánh giá nhà cung cấp tại cơ sở của họ để đảm bảo tất cả rủi ro được giảm thiểu đầy đủ. Đơi với mỗi rủi ro nhất định, có một số biện pháp kiểm soát và xác minh có thể sử dụng để quản lý rủi ro.

Khi bạn đã quyết định và thực hiện biện pháp giảm thiểu rủi ro tốt nhất cho chuỗi cung ứng của bạn, bạn đã giảm thiểu rủi ro trong chuỗi cung ứng của bạn một cách hiệu quả. Và bạn hiện có được một hệ thống trách nhiệm giải trình đúng cách tuân thủ EUTR.

 

Thêm thông tin?

Truy cập tại đây để xem các công cụ và hướng dẫn về FLEGT và EUTR.